Skip to Main Content
It looks like you're using Internet Explorer 11 or older. This website works best with modern browsers such as the latest versions of Chrome, Firefox, Safari, and Edge. If you continue with this browser, you may see unexpected results.

Home: Geschiedenis & Historische Collectie

Historische collectie

Bibliotheek KIM in Den Helder heeft een fysieke collectie van ruim 30.000 banden. De zwaartepunten van deze collectie zijn internationale politiek, geschiedenis, SEWACO en platformsystemen. De Bibliotheek KIM is ook in het bezit van een mooie historische collectie. Enkele voorbeelden zijn de in 1662 uitgegeven Atlas Maior van Blaeu, de in 1649 verschenen 1e uitgave van de 2-delige stedenatlas der Nederlanden en het zeldzame Aeloude en Hedendaegsche Scheeps-Bouw en Bestier van Nicolaes Cornelisz Witsen uit 1671.

Bibliotheek KMA in Breda heeft een fysieke collectie bestaat uit ruim 160.000 banden. De zwaartepunten van deze collectie zijn krijgswetenschappen, (militaire) bedrijfskunde, (militaire) gedragswetenschappen, wapentechniek, militaire geschiedenis en internationale betrekkingen. De Bibliotheek KMA is ook in het bezit van een mooie historische collectie. Enkele voorbeelden zijn de atlassen van Blaeu en een boek van Dürer uit 1535.

Geschiedenis

De bibliotheek is in 1828 bij de oprichting van de KMA ontstaan. De collectie van de bibliotheek was lange tijd alleen voor officieren, beambten van de academie en voor laatstejaars cadetten toegankelijk. Pas in de twintigste eeuw werd de toegankelijkheid van de bibliotheek verruimd. Na de Tweede Wereldoorlog werd de bibliotheek als open boekerij ingericht, waar boeken konden worden geleend of ter plaatse worden geraadpleegd. De bibliotheek werd ook voor bezoekers van buiten de academie toegankelijk. Tegelijkertijd werd ook begonnen met de opbouw van een nieuwe collectie. De oude collectie wordt nog regelmatig voor historisch onderzoek gebruikt.

Huisvesting
Het Huis van Brecht ontleent zijn naam aan de familie Van Brecht die er in de 16e eeuw heeft gewoond. Het is één van de voorname families die zich kort na 1500 in de nabijheid van het rijke hof van graaf Hendrik III van Nassau vestigt. Govaert van Brecht koopt het huis omstreeks 1530. Drie generaties van deze familie hebben het huis bewoond. Uiteindelijk kiezen zij de verkeerde kant in de opstand en moeten ze vluchten. Hun huis wordt door de nieuwe stadsregering gebruikt als huisvesting voor officieren en later ook voor ambachtslieden. Er is zelfs een smidse in ondergebracht.

Vanaf 1605 is het Huis van Brecht in handen van de officiersfamilie Van Broeckhuysen die er tot 1719 eigenaar van blijft. Hierna wisselen de eigenaren, meestal kooplieden of officieren, elkaar snel op. In de loop van de tijd is het huis namelijk uitgebreid en aanzienlijk verfraaid. De laatste particuliere eigenaar is de officier van de artillerie Frederik Karel List, die het huis in 1820 kocht. Zes jaar later wordt hij door een adjudant van koning Willem I benaderd met een bod aangezien door de voorgenomen oprichting van de militaire academie in het kasteel het hospitaal moet verhuizen.

In 1827-1828 vindt de verbouwing van het huis tot garnizoenshospitaal plaats. Er komt een nieuwe vleugel langs de Cingelstraat, zodat het aan de reeds bestaande Oude Lombard aansluit. Van het bestaande oude huis worden de voorgevel, de schuiframen en de trapgevels vernieuwd. Ruim honderdtien jaar, tot 1940, zijn de zieken van het garnizoen in het Huis van Brecht door militaire artsen bijgestaan en door hospitaalsoldaten verpleegd.

Na de Tweede Wereldoorlog is het Huis Van Brecht als onderdeel van de Koninklijke Militaire Academie voor allerlei doeleinden gebruikt. In de loop der jaren raakt het oude gebouw echter in verval, een ingrijpende restauratie wordt onontkoombaar. In 1987 wordt de restauratie een project van de Dienst Gebouwen Werken en Terreinen van de genie. En in 1988 wordt een begin gemaakt met archeologische onderzoek dat aan de restauratie voorafging. Op 24 november 1993, de 165e verjaardag van de Koninklijke Militaire Academie, kan het Huis van Brecht in oude luister een nieuwe toekomst tegemoet gaan als bibliotheek van de NLDA.

Op 6 september 1828, driekwart jaar voordat de lessen aan het Koninklijk Instituut voor de Marine aanvingen, keurde Koning Willem I een reglement voor het KIM goed. Dit voorzag in de benoeming van een bibliothecaris. Sinds deze tijd is er altijd een bibliotheek geweest op het KIM, ondanks het feit dat de adelborstenopleiding diverse locaties gekend heeft. In de zomer van 1943 verhuisde het boekenbezit van het KIM naar het zogenaamde 'korpsbibliothekendepot' in Breda. Tevens werden vier kisten met antiquarische werken door bemiddeling van de Inspectie Kunstbescherming overgebracht naar een schuilplaats in de duinen bij Heemskerk. Het grootste gedeelte van het naar Breda overgebrachte boekenbezit werd op 6 mei 1944 als oorlogsbuit weggevoerd naar Berlijn. De atlassen van Blaeu (1649) werden gered door de toenmalige bibliothecaris de heer M. Franssen. Volgens overlevering heeft hij de atlassen achterop z'n fiets gebonden en voor een veilig heenkomen gezorgd.

Huisvesting
Na diverse omzwervingen is de bibliotheek sinds 1998 gevestigd in ‘Het Klooster’. Het gebouw staat op de noord-oostelijk hoek van het complex Rijkswerf Willemsoord in Den Helder. Op de fundamenten van het voormalige marine hospitaal werd omstreeks 1946 een nieuw lesgebouw neergezet. Het hospitaal was, samen met vele andere gebouwen van de marine basis, tijdens de Tweede Wereldoorlog door bominslag onherstelbaar beschadigd. Het nieuwe gebouw volgde het carré-vorming vloerplan van het hospitaal en werd de stijl van Delftse School gebouwd. Het kreeg de bijnaam 'het Klooster' door de stille lange gangen rondom de grote binnenplaats. Het Klooster heeft een uitgebreide collectie met zowel recent als historische materiaal zoals de 'De zee-atlas ofte water-wereld' van Blaeu uit 1662.

Fotomolen KIM & KMA